İslam

iki konu: müsteşrik ve para sıkıntısı

İki nokta dikkatimi çekti. Birincisi, Cemil Meriç'in oldukça erken bir tarihte Tanpınar'ı "müsteşrik" olarak nitelemesi. Bildiğim kadarıyla Türkiye'de Türk ve Müslüman yazarların "müsteşrik" diye tanımlanması 1990'ların sonlarında yaygınlık kazanıyor. İlk akla gelen Orhan Pamuk, ama daha akademik çizgideki yazarların da oryantalist diye eleştirildiğini görüyoruz. Buradaki eleştiri, popüler ve kolayca yapılabilecek bir eleştiri. Cemil Meriç'in, Edward Said'in Oryantalizm'i üzerine Türkiye'deki ilk önemli kitap eleştirisini yazdığını da hatırlayalım. Mucib-i merak bir diğer nokta, bu değerlendirmeyi hangi tarihte yapmış? Kitap 1982 basımı görünüyor, buradan ve Meriç'in Said'in kitabı eleştirisinin tarihinden yola çıkarak, 1980lerin başı diye tarihleyebiliriz.

İkinci nokta, Tanpınar'ın para sıkıntısı çekmediğini ifade etmesi. Tanpınar'ın yakınlarda yayınlanan günlükleri, durumun hiç de öyle olmadığını, Tanpınar'ın borçlar içinde kıvranan, parasızlığın sefaleti içinde insan ilişkilerinde bile dibe vuran ve kendi kendini harab eden bir gizli yönü olduğunu ortaya koydu!