Hz. Osman ve Nepotizm

[Hz. Osman'ın] İlk uygulamalarından biri, uygunsuz hareketleri sebebiyle Hz. Muhammed'in Medine'den sürdüğü, Hz. Ebubekir ve Hz. Ömer döneminde de Medine'ye alınmayan Hakem b. Ebi'l-As'ı affedip Medine'ye getirtmesi ve ona nakit yüz bin dirhem vermesiydi. Arkasından Mervan b. Hakem'in kardeşi Haris b. Hakem'e Fedek arazisini ikta olarak tahsisi geldi. Hz. Osman'ın tepki çeken ve rahatsızlık veren bir diğer uygulaması, hemen bütün kaynakların ittifakla üzerinde durdukları icraatı, yönetimde hiç tecrübesi bulunmayan akrabası­nı önemli valiliklere tayin etmesiydi. Bu gibi önemli görevlere Medine'deki Ensar ve Muhacirûn içinde daha layık kişiler olmasına rağmen onları atamaya yanaşmamasıydı. Herhalde bu da Ensar ve Muhacirûn arasında bir kıskançlık ve halife aleyhine kamuoyu oluşmasına yol açıyordu. Halifenin bu gibi uygulamaları halkı rahatsız ediyor, bunların hilafete yakışmadı­ ğını söylüyorlardı. Atadığı kişilere, mesela Mervan b. Hakem'e Mısır eyaletini ve eyaletin humsunu (1/5) verdiği gibi, beytülmalden yüklü miktarda para da tahsis etmişti. Bu hususta dikkat çeken icraatından biri, Benu Kelb kabilesinden Naile bintü'l-Ferafisa isimli kadınla evlenip ona beytülmalden yüz bin dirhem ve diğer hanımlarına da aynı şekilde ellişer bin dirhem vermesi olmuştu. Ayrıca halifenin büyük bir serveti, bin kadar kölesinin olduğu da dikkat çekiyordu. Halife seçildiğinde biat sırasında ''Allah'ın kitabı, Peygamberi'nin sünneti ve önceki halifelerin yolunu aynen takip edeceğine" dair söz alınmıştı. Halife daha ilk günden itibaren bu sözünden dönmüş, minbere çıktığında Peygamber'in oturduğu basamağa oturmuş, yaptığının saygısızlık olduğunu ihtar edenlere kızmıştı. Hz. Osman, beytülmalden akrabasına ve eşlerine harcama yapmasını eleştirenlere oturduğu yerden aynen: "Bu mal Allah'ın malıdır. İstediğime veririm" diye cevap vermekten çekinmemişti. Buna cemaat içinde bulunan Ammar b. Yasir itiraz edince Ümeyyeoğulları hemen üstüne çullanarak onu dövmüşlerdi.